Cổng thông tin điện tử huyện Giang Thành

Hướng dẫn

Xem với cỡ chữAA

Kiểm sát việc hoãn thi hành án phạt tù

(22:52 | 18/12/2017)

          
 


          1. Nội dung công tác kiểm sát việc hoãn thi hành án phạt tù
          Hoãn thi hành án phạt tù là chính sách nhân đạo của Nhà nước trong việc thi hành án hình sự được áp dụng đối với người đã có quyết định thi hành án phạt tù và đang được tại ngoại. Nội dung công tác kiểm sát việc hoãn thi hành án phạt tù được quy định tại Điều 9 Quyết định số 35/QĐ-VKSTC-V4 ngày 29/01/2013 ban hành Quy chế công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự.
            Điều 9 của Quy chế 35 quy định như sau:
         1. Viện kiểm sát ban hành văn bản đề nghị Chánh án Toà án cùng cấp đã ra quyết định thi hành án cho người bị kết án phạt tù đang tại ngoại được hoãn chấp hành án phạt tù;
Kiểm sát quyết định của Chánh án cho người bị kết án phạt tù được hoãn chấp hành án phạt tù bảo đảm đúng đối tượng, thủ tục, điều kiện được hoãn, thời gian hoãn theo qui định tại Khoản 1 Điều 61 Bộ luật hình sự và Điều 23 Luật thi hành án hình sự.
           2. Kiểm sát việc thi hành quyết định hoãn chấp hành án phạt tù của Tòa án, cơ quan thi hành án hình sự, cơ quan được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự theo quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 (Đoạn 2) Điều 261, Khoản 1 Điều 263 Bộ luật tố tụng hình sự và Điều 24 Luật thi hành án hình sự; trong đó chú ý kiểm sát việc áp giải nếu quá thời hạn bảy ngày, kể từ ngày hết thời hạn hoãn chấp hành án phạt tù, người bị kết án không có mặt tại cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện hoặc cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu để đi chấp hành án mà không có lý do chính đáng và truy nã nếu người bị kết án bỏ trốn”.
Như vậy, nội dung công tác kiểm sát việc hoãn chấp hành án phạt tù là việc kiểm sát quyết định của Chánh án cho người bị kết án phạt tù được hoãn chấp hành án phạt tù phải bảo đảm đúng đối tượng, thủ tục, điều kiện được hoãn, thời gian hoãn, việc thi hành quyết định hoãn chấp hành án phạt tù của Tòa án, Cơ quan thi hành án hình sự, Cơ quan được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự theo đúng quy định của Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự và Luật thi hành án hình sự.
           *Về đối tượng, điều kiện được hoãn thi hành án phạt tù:
        Theo quy định tại khoản 1 Điều 61 Bộ luật hình sự, Nghị quyết 01/2007/NQ- HĐTP ngày 02/10/2007 hướng dẫn Điều 61 của Bộ luật hình sự hướng dẫn về đối tượng, điều kiện được hoãn thi hành án phạt tù như sau:
       - Người bị xử phạt tù đang được tại ngoại, nếu có nơi làm việc ổn định hoặc có nơi thường trú cụ thể, rõ ràng, đồng thời sau khi bị xử phạt tù không có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, không có căn cứ cho rằng họ bỏ trốn và thuộc một trong các trường hợp sau đây thì được hoãn chấp hành hình phạt tù:
        - Là người bị bệnh nặng, tức là bị bệnh đến mức không thể đi chấp hành hình phạt tù được và nếu bắt đi chấp hành hình phạt tù sẽ nguy hiểm đến tính mạng của họ; do đó, cần thiết phải cho họ được hoãn chấp hành hình phạt tù để họ có điều kiện chữa bệnh; ví dụ: ung thư giai đoạn cuối, xơ gan cổ chướng, lao nặng độ 4 kháng thuốc, bại liệt, suy tim độ 3 trở lên, suy thận độ 4 trở lên, HIV chuyển giai đoạn AIDS đang có các nhiễm trùng cơ hội và có tiên lượng xấu... Phải có kết luận của bệnh viện cấp tỉnh trở lên về việc người bị xử phạt tù bị bệnh nặng và nếu bắt họ đi chấp hành hình phạt tù sẽ nguy hiểm đến tính mạng của họ.
         - Là phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi (không phân biệt là con đẻ hay con nuôi), nếu họ bị xử phạt tù lần đầu.
        - Là người bị kết án không phải về tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác là tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng và là người duy nhất trong gia đình đang lao động có thu nhập và nếu bắt họ đi chấp hành hình phạt tù thì gia đình họ sẽ gặp khó khăn đặc biệt trong cuộc sống (như không có nguồn thu nhập nào khác, không có ai chăm nom, nuôi dưỡng... những người thân thích của họ trong gia đình mà không có khả năng lao động).
         - Là người bị kết án về tội ít nghiêm trọng (là tội phạm gây nguy hại không lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến ba năm tù) và do nhu cầu công vụ, tức là do nhu cầu của cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương cần thiết sự có mặt của họ để thực hiện công vụ nhất định và nếu bắt họ đi chấp hành hình phạt tù ngay thì chưa có người thay thế họ (có xác nhận bằng văn bản của cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương có liên quan đến việc thực hiện công vụ đó).
          * Hồ sơ đề nghị hoãn thi hành án phạt tù
         Nghị quyết số 02/2007/NQ-HĐTP ngày 02/10/2007 hướng dẫn cơ quan, tổ chức, cá nhân nào đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù, thì cơ quan, tổ chức, cá nhân đó có trách nhiệm lập hồ sơ đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù. Hồ sơ đề nghị bao gồm:
         Bản sao bản án hoặc bản sao trích lục bản án hình sự;
         Văn bản đề nghị của Viện kiểm sát (trường hợp Viện kiểm sát đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù);
         Văn bản đề nghị của cơ quan Công an (trường hợp cơ quan Công an đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù);
       Đơn xin hoãn chấp hành hình phạt tù của người bị kết án (trường hợp người bị kết án xin hoãn chấp hành hình phạt tù);
        Đơn của người thân thích của người bị kết án hoặc văn bản đề nghị của cơ quan, tổ chức nơi người bị kết án làm việc, của chính quyền địa phương nơi người bị kết án thường trú (trường hợp không có đề nghị của Viện kiểm sát, cơ quan Công an và người bị kết án);
        Kết luận của bệnh viện cấp tỉnh trở lên về tình trạng bệnh tật của người bị kết án. Đối với người bị nhiễm HIV chuyển giai đoạn AIDS thì chỉ cần kết quả xét nghiệm bị nhiễm HIV theo quy định của Bộ Y tế và trong hồ sơ bệnh án phải xác định rõ là đang có các nhiễm trùng cơ hội và có tiên lượng xấu (trường hợp đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù vì lý do người bị kết án bị bệnh nặng);
         Kết luận của bệnh viện cấp huyện trở lên về việc người bị kết án phạt tù là phụ nữ có thai hoặc bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con người bị kết án và xác nhận của chính quyền địa phương nơi người bị kết án thường trú về việc họ đang nuôi con dưới ba mươi sáu tháng tuổi (trường hợp đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù vì lý do người bị kết án là phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới ba mươi sáu tháng tuổi);
        Xác nhận của chính quyền địa phương nơi người bị kết án thường trú về việc người bị kết án là người lao động duy nhất trong gia đình, nếu phải chấp hành hình phạt tù thì gia đình họ sẽ gặp khó khăn đặc biệt (trường hợp đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù vì lý do người bị kết án là người lao động duy nhất trong gia đình, nếu bắt họ đi chấp hành hình phạt tù thì gia đình sẽ gặp khó khăn đặc biệt);
Văn bản của cơ quan, tổ chức nơi người bị kết án làm việc hoặc chính quyền địa phương nơi người bị kết án thường trú xác nhận cần sự có mặt của người bị kết án do nhu cầu công vụ (trường hợp đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù do nhu cầu công vụ).
          * Thủ tục hoãn thi hành án phạt tù
           Điều 23 Luật thi hành án hình sự quy định trình tự, thủ tục hoãn thi hành án phạt tù như sau:
          - Đối với người bị kết án phạt tù đang được tại ngoại, Chánh án Tòa án đã ra quyết định thi hành án có thể tự mình hoặc theo đơn đề nghị của người bị kết án, văn bản đề nghị của Viện kiểm sát cùng cấp, Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện nơi người phải chấp hành án cư trú ra quyết định hoãn chấp hành án phạt tù. Đơn đề nghị hoặc văn bản đề nghị phải được gửi cho Tòa án đã ra quyết định thi hành án kèm theo các giấy tờ có liên quan.
        - Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được đơn hoặc văn bản đề nghị hoãn chấp hành án phạt tù, Chánh án Tòa án đã ra quyết định thi hành án phải xem xét, quyết định.
        - Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định hoãn chấp hành án phạt tù, Tòa án đã ra quyết định hoãn phải gửi quyết định đó cho cá nhân, cơ quan sau: Người chấp hành án; Viện kiểm sát cùng cấp; Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh; Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện nơi người được hoãn thi hành án đang cư trú; Sở Tư pháp nơi Tòa án đã ra quyết định thi hành án có trụ sở.
            * Thời hạn hoãn chấp hành hình phạt tù
            Nghị quyết 01/HĐTP ngày 02/10/2007 hướng dẫn Điều 61 Bộ luật hình sự về thời hạn hoãn chấp hành án phạt tù như sau:
        - Người bị xử phạt tù bị bệnh nặng được hoãn chấp hành hình phạt tù một lần hoặc nhiều lần cho đến khi sức khoẻ hồi phục.
       - Người bị xử phạt tù là phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi được hoãn chấp hành hình phạt tù  cho đến khi con đủ 36 tháng tuổi. Trong thời gian được hoãn chấp hành hình phạt tù mà người bị kết án lại có thai hoặc phải tiếp tục nuôi con dưới 36 tháng tuổi thì vẫn được hoãn cho đến khi đứa con sau cùng đủ 36 tháng tuổi.
          - Người bị xử phạt tù là người lao động duy nhất trong gia đình hoặc do nhu cầu công vụ được hoãn một lần hoặc nhiều lần, nhưng tổng số thời gian được hoãn tối đa là một năm.
          * Thi hành quyết định hoãn thi hành án phạt tù:
           Việc tổ chức thi hành quyết định hoãn chấp hành án phạt tù của Tòa án, Cơ quan thi hành án hình sự, Cơ quan được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 261, Khoản 1 Điều 263 Bộ luật tố tụng hình sự và Điều 24 Luật thi hành án hình sự được thực hiện như sau:
            Khi nhận được quyết định hoãn chấp hành án của Tòa án, Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện phải ngừng việc làm thủ tục đưa người chấp hành án phạt tù đi chấp hành án.
          Ủy ban nhân dân cấp xã có nhiệm vụ quản lý người được hoãn chấp hành án (được nêu trong quyết định hoãn thi hành án phạt tù). Người được hoãn chấp hành án không được đi khỏi nơi cư trú, nếu không được sự đồng ý của Ủy ban nhân dân cấp xã đang quản lý người đó.
           Ủy ban nhân dân cấp xã được giao nhiệm vụ quản lý người được hoãn chấp hành án 03 tháng một lần phải báo cáo việc quản lý người được hoãn chấp hành án với Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện để thông báo cho Tòa án đã ra quyết định hoãn chấp hành án.
        Trong thời gian được hoãn chấp hành án mà người bị kết án có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc có căn cứ cho rằng người đó bỏ trốn thì Ủy ban nhân dân cấp xã được giao nhiệm vụ quản lý người được hoãn chấp hành án báo cáo cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện để đề nghị Chánh án Toà án đã ra quyết định hoãn hủy bỏ quyết định đó. Ngay sau khi có quyết định hủy quyết định hoãn chấp hành án, Cảnh sát hỗ trợ tư pháp hoặc Cảnh vệ tư pháp thực hiện áp giải người chấp hành án để thi hành án.
         Trường hợp người được hoãn chấp hành án bỏ trốn thì tiến hành các thủ tục truy nã và phối hợp tổ chức truy bắt theo Thông tư liên tịch số 13/2012/TTLT-BCA-BTP- VKSNDTC-TANDTC ngày 09/10/2012.
Trong thời gian được hoãn chấp hành án phạt tù mà người được hoãn chấp hành án chết thì thân nhân của người đó hoặc Công an cấp xã, Ủy ban nhân dân cấp xã được giao nhiệm vụ quản lý người được hoãn chấp hành án phải báo cáo cho Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện để thông báo cho Toà án đã ra quyết định hoãn chấp hành án phạt tù ra quyết định đình chỉ thi hành án và giải quyết các thủ tục có liên quan.
Chậm nhất là 07 ngày trước khi hết thời hạn hoãn chấp hành án phạt tù, Chánh án Toà án đã quyết định hoãn chấp hành án phạt tù phải thông báo bằng văn bản và gửi ngay thông báo đó cho người chấp hành án, Viện kiểm sát cùng cấp; Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh; Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện nơi người được hoãn thi hành án đang cư trú; Sở Tư pháp nơi Tòa án đã ra quyết định thi hành án có trụ sở.
            * Lập hồ sơ kiểm sát việc hoãn thi hành án phạt tù
          Hồ sơ kiểm sát việc hoãn thi hành án phạt tù có thể bao gồm các tài liệu sau:
        - Bản án đã có hiệu lực pháp luật;
        - Quyết định thi hành án phạt tù;
        - Phiếu kiểm sát quyết định thi hành án phạt tù;
        - Quyết định hoãn thi hành án phạt tù;
        - Phiếu kiểm sát quyết định hoãn thi hành án phạt tù;
        - Đơn xin hoãn thi hành án phạt tù, văn bản đề nghị hoãn, kèm theo tài liệu chứng cứ khác là căn cứ hoãn thi hành án phạt tù;
        - Thông báo việc hoãn thi hành án hình sự;
        - Thông báo việc tiếp nhận kiểm sát việc hoãn thi hành án hình sự;
        - Các tài liệu khác có liên quan.
           2. Những khó khăn, vướng mắc
         - Luật có quy định mở về điều kiện được hoãn thi hành án phạt tù trong trường hợp bị án là người bị bệnh nặng, tức là bị bệnh đến mức không thể đi chấp hành hình phạt tù được và nếu bắt đi chấp hành hình phạt tù sẽ nguy hiểm đến tính mạng của họ và cần thiết phải cho họ được hoãn chấp hành hình phạt tù để họ có điều kiện chữa bệnh. Do đó, Tòa án điạ phương áp dụng thêm một số bệnh để cho bị án được hoãn thi hành án phạt tù. Hồ sơ đề nghị hoãn thi hành án phạt tù có trường hợp chỉ có bệnh án không thể hiện kết luận của bệnh viện cấp tỉnh trở lên về tình trạng bệnh tật của người bị kết án là bị bệnh nặng và nếu bắt họ đi chấp hành hình phạt tù sẽ nguy hiểm đến tính mạng.
         - Trường hợp đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù vì lý do người bị kết án là người lao động duy nhất trong gia đình, nếu bắt họ đi chấp hành hình phạt tù thì gia đình sẽ gặp khó khăn đặc biệt, có trường hợp chỉ có đơn xin hoãn của bị án không có phần xác nhận của Ủy ban nhân dân xã nơi người bị kết án thường trú về việc người bị kết án là người lao động duy nhất trong gia đình, nếu phải chấp hành hình phạt tù thì gia đình họ sẽ gặp khó khăn đặc biệt, hoặc có xác nhận nhưng không xác nhận rõ ràng, có trường hợp chỉ xác nhận là lao động chính trong gia đình.
          - Việc lập hồ sơ kiểm sát việc hoãn thi hành án phạt tù hiện nay chưa có văn bản hướng dẫn, cũng như mẫu phiếu kiểm sát quyết định thi hành án phạt tù, phiếu kiểm sát quyết định hoãn thi hành án phạt tù để áp dụng thống nhất và đúng quy định.
             3. Đề xuất biện pháp giải quyết
          - Yêu cầu bổ sung hồ sơ, tiến hành xác minh các trường hợp Tòa án áp dụng thêm một số bệnh là điều kiện hoãn thi hành án phạt tù. Trường hợp này, trong hồ sơ đề nghị hoãn thi hành án phạt tù phải có căn cứ thể hiện kết luận của bệnh viện cấp tỉnh trở lên về tình trạng bệnh tật của người bị kết án là bị bệnh nặng và nếu bắt họ đi chấp hành hình phạt tù sẽ nguy hiểm đến tính mạng của họ.
          - Trường hợp đề nghị hoãn chấp hành hình phạt tù vì lý do người bị kết án là người lao động duy nhất trong gia đình, nếu bắt họ đi chấp hành hình phạt tù thì gia đình sẽ gặp khó khăn đặc biệt thì ngoài việc có đơn xin hoãn của bị án, phải có phần xác nhận của Ủy ban nhân dân xã nơi bị án thường trú thể hiện rõ nội dung về việc người bị kết án là người lao động duy nhất trong gia đình, nếu phải chấp hành hình phạt tù thì gia đình họ sẽ gặp khó khăn đặc biệt. Nếu phần xác nhận không rõ ràng hoặc có nghi ngờ về nội dung xác nhận thì phải tiến hành hoạt động xác minh điều kiện hoãn thi hành án.
            - Kiểm sát chặt chẽ các trường hợp bị án đang được hoãn thi hành án phạt tù đang được Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý trong thời gian được hoãn, kịp thời giải quyết các trường hợp căn cứ hoãn thi hành án không còn, bị án có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc có căn cứ cho rằng người đó bỏ trốn.
           - Đề nghị Viện Kiểm sát tối cao có hướng dẫn về lập hồ sơ kiểm sát hoãn thi hành án phạt tù, bổ sung mẫu phiếu kiểm sát quyết định thi hành án phạt tù và phiếu kiểm sát quyết định hoãn thi hành án phạt tù để áp dụng thống nhất và đúng quy định.

                                                                                                                               

Khương Hoài Thương (Viện Kiểm sát nhân dân huyện Giang Thành)